De Waterschapsomslag wordt geheven voor de bekostiging van
1. primaire waterkeringen (bedijking)
2. waterkwaliteitsbeheer ( zuivering)
3. afvoer en aanvoer van water (bemaling en peilbeheer)
Met name waterkeringen en bemaling zorgen voor de bescherming van de bewoners, hun land, levende have en eigendom, met name onroerend goed.
Hoe wordt de waterschapsomslag nu berekend?
Voor de berekening van de omslag wordt nu voor huiseigenaren en glastuinbouw de 'waarde in het economisch verkeer' gehanteerd, de WOZ-waarde. Dit is de zgn. Delflandse methode, die bij steeds meer waterschappen de zgn. Oldambt methode vervangt. Dit is inmiddels ook in de wet vastgelegd. Echter de waterschapsomslag moet worden vastgesteld op basis van de inspanning en kosten voor het hebben en houden van droge voeten op de eigendommen van de ingelanden. Dat betekent dat inwoners, burgers en agrariërs een rechtvaardige vergoeding dienen te betalen voor het voorkomen van wateroverlast. Gemeenten die steeds meer open plekken bebouwen zullen dan ook moeten betalen voor de verharding of dit compenseren door open water ( vijvers e.d. in de woonwijken). Leges voor bewezen diensten zoals het geven van ontheffingen door het wetterskip moeten binnen twee jaar kostendekkend worden gemaakt. Nu geldt voor kleine ontheffingen een bedrag van € 50, terwijl hier 5 a 6 manuren tegenover staan. De ingezetene moet verantwoordelijk gesteld worden voor het eigen handelen.
Wat bepaalt de waterschapsinspanning per gebied? Dit hangt af de perceelgrootte, de mate van bebouwing/verhard oppervlak (zoals bestrating en daken) en of er is afgekoppeld. Het kost nu eenmaal meer om diepe polders te bemalen. Omdat wij in Fryslân uitgaan van het principe dat 80% kan afstromen, is de afstand tot de zee geen maatstaf. Hierdoor wordt de omslag afgestemd op de situatie van de belanghebbende, Wetterskip Fryslân kan er mee aan de slag! Het toepassen van een zeer fijnmazige methode lijkt mogelijk rechtvaardig, het brengt ook veel uitvoeringskosten en vraagt veel overleg en afstemming nodig. Is de berekening nu niet goed?
Voor de berekening van de omslag wordt nu voor huiseigenaren en bedrijven de WOZ-waarde gehanteerd: de 'waarde in het economisch verkeer'. De vrije verkoopwaarde. De WOZ-waarde heeft echter niets te maken met de inspanningen en kosten die het wetterskip Fryslân moet maken om juist de eigendommen droog te houden! Vaak liggen de dorpen op een zandkop en is er vrije afstroming naar de Friese Boezem, maar de burgers betalen voor de polders om het dorp heen.
Daarom stellen wij een wijziging voor naar een stelsel welke rekening houdt het belang door voor elk van de categorieën burgers, bedrijven en agrariërs de toegerekende kosten te berekenen. Dat verhoogt de acceptatie van de waterschapslasten. Toedeling binnen elke categorie geschiedt dan op basis van oppervlakte van het gebouwde. Daarvoor hoeft elk jaar niet getaxeerd te worden. De vierkante meters oppervlakte zijn al voldoende. Dure taxatiekosten worden zo vermeden.
Door de vastlegging in de wet is eerst nog WOZ een gegeven, maar LAGERE LASTEN BURGER wil dit tarief zo laag mogelijk zijn laten zijn. Er is geen grondslag dat de veroorzakers het wetterskip op kosten zetten, en het meervoudige via een maatschappelijk instituut door anderen wordt betaald. Voor de langere termijn is het nodig de merites van een toerekeningmodel per locatie te onderzoeken, immers alleen dan wordt de waterschapsomslag voor een ieder te beïnvloeden. Daarmee ontstaan voor iedereen prikkels tot vernieuwing, en tot een kostenverlaging. Een ieder kan dan de keuze maken voor de kosten die bij zijn situatie past. Wij moeten allemaal kunnen leven als ingezetene, het werk kunnen doen als bedrijf of als agrariër, maar wel met droge voeten. Maar ook betaalbaar!