Betere toegevoegde waarde aan de landbouw
Fryslân staat bekend op een voorsprong in de landbouw. Wil deze provincie ook deze positie blijven behouden dan is ook een goed waterbeheer van belang. Vee en gewas kan het best groeien door goede natuurlijke omstandigheden. Het toevoeren van water wanneer het nodig is, het afvoeren wanneer het te veel is. Door deze optimale condities kan er een topprestatie geleverd worden en kan de toegevoegde waarde het beste tot zijn recht komen. Toegevoegde waarde is een zaak van opbrengst – kosten. Dat betekent winstmaximalisatie als marge tussen een optimale opbrengst en een beheersbaar kostenniveau dat bij die opbrengst hoort. Juist de ondernemer op zijn eigen keuze in het evenwicht tussen opbrengst en kosten kan hierin een waarde scheppen. Maar de omstandigheden moeten hier toe meewerken. Omdat de landbouw werkt in een natuurlijke omgeving zal altijd een deel van de omstandigheden onbeïnvloedbaar blijven. Maar de mens kan de effecten vaak wel versterken of verzachten.
Ook in het waterbeheer kunnen er stappen gemaakt worden. Ten eerste maatwerk. Globale, algemene regels moeten plaats maken voor klantwensen voor een optimale bediening. Dat moet wel voor regels waarbij veiligheid, schadebeperking en kostenbeheersing zijn gewaarborgd. Wij stellen dit voor als een personificatie voor de landbouwers. Gelijk als bij de verzekeringsmaatschappij “mijn FBTO: komt er dan : “Mijn Waterschap” De ondernemer kan dan zijn teeltplannen hierin plaatsen en het waterschap zijn planning voor hekkelen, waterbeheer en waterberging. Aanpak van verdroging ( oost Fryslân, verziting en knelpunt beleid) kunnen hierin een plaats krijgen.

Een tweede punt is komen tot dynamisch waterbeheer. Door de landbouw is gebaat bij dynamisch peil. De mogelijkheden van planning en beheersing zijn groter geworden. Wij moeten gebruik maken van de mogelijkheden van automatisering en communicatie bij een toekomstig waterbeheer. Daarvoor kan afstappen van een vast peil en het invoeren van een dynamisch peilbeheer een oplossing bieden. Dynamisch
peilbeheer is een beheer waar op grond van de weervoorspellingen en weersinvloeden een kwantitatief en kwalitatief evenwicht komt van het water in de verschillende systemen waar Fryslân mee te maken heeft: polder- boezem- Lauwersmeer. Dus niet alleen naar de boezem kijken, maar naar geheel Fryslân inclusief de afstroming Lauwersmeer.
Door actief in te spelen op de omstandigheden kan er meer variatie op het vaste peil komen en de bediening van landbouwgronden beter worden. Er moet een beter ketenbeheer komen.
Zelfbeheer. Er moet ook meer zelfbeheer mogelijk worden. Wie er belang bij heeft zal goed voor zijn zaken zorgen. Dat betekent inhoud geven aan zelfbeheer. Dit kan door agrariërs diensten te laten voor het waterschap waar zij zelf belang bij hebben. Ook kostenverlaging moet zich vertalen in een verlaging van de bijdrage van de agrariër.
Voedselveiligheid. Van belang is gezond eten leveren. Hiervoor is ook nodig dat water van straten, daken, riolen en zuiveringen niet in de polders wordt ingelaten maar in het boezem water. Niet altijd is hierop de aandacht van het waterschap en gemeenten op gericht.
Veenweidegebied. Duidelijkheid over veenweidegebied. Investeringen gelden voor meerdere jaren. Dat geldt juist voor grondgebonden activiteiten. De onzekerheid over het veenweidegebied heeft al veel te lang geduurd. Wij dringen aan op en snelle oplossing met een goede overgangsregeling als er iets veranderd wordt. Zonder grote vermogensverlies door onbenutte oppervlakten en gebouwen. Met toekomst voor de omgeving en waarde aan de gronden en opstallen. Zodat de schade en schadecompensatie wordt vermeden.
Kostenbeheersing. Er zal meer dan nu minder kosten moeten komen voor het waterschap.

Er ligt een grote claim op de landbouw. Kosteverlaging voor alle burgers moet ook betrekking hebben op de landbouw. De weeffout wordt wel hersteld, maar verschuiving in belastingen zal dit niet opleveren. Het waterschap moet meer een lust en toegevoegde waarde hebben in plaats van een last.
Sjerp de Jong 13 juli 2011