Vijfhuizen: onzalig plan voor een gemaal

 

Wetterskip Fryslân wil een zeegemaal bouwen bij Vijfhuizen noordelijk van Hallum. Kosten meer dan 12 miljoen euro. Op bijeenkomsten met omwonenden is al gebleken dat de streek helemaal niet op deze voorziening zit te wachten. Er zijn geen problemen met de waterafvoer. Het water loopt nu via een stuw bij Marrum naar de Dokkumer Ie en het Lauwersmeer. Wateroverlast in het gebied is er niet.

Het begon in 2007. De gedachte was dat naast de bestaande zeegemalen Zwarte Haan en Ropta(boven Franeker) een derde zeegemaal in Fryslân nodig was. Capaciteit bijna 1 miljoen kub per etmaal. Er werden afspraken gemaakt met het Fryske Gea over een vispassage. Steun werd aangevraagd bij gemeente, provincie en vooral waddenfonds. Echter bij de uitwerking van de plannen bleek dat de toevoer te smal was.

Inmiddels waren ook de plannen voor een zeegemaal bij Lauwersoog al bekend. Veel groter en veel effectiever omdat daar al een grote plas achter ligt: het Lauwersmeer, wat 35 miljoen kub water kan bergen. Omdat het oorspronkelijke plan Vijfhuizen zo niet zou werken, werd het plan aangepast met een extra aankoop van 14 ha dure landbouwgrond voor een kolk en een andere veel duurdere nog te maken toevoerwaterweg. Verder werd de capaciteit met twee derde teruggebracht. Maar de kosten gingen niet omlaag. Het was inmiddels een prestigeobject voor waterschapsbestuurders, waarbij de financiële steun was toegezegd. Bestuurders hebben zich verbonden met het project en willen geen gezichtsverlies lijden.

Het project is te duur. Een normale prijs op zo'n gemaal is 2 miljoen euro. Vijfhuizen kost 12 miljoen. Moeilijke toevoer en moeilijke afvoer .Het staat op de hoogste plek (jongste aangeslibde zeeklei) terwijl je normaal gemalen bouwt op de plek waar het water heen loopt. Er moeten veehouders worden uitgekocht uit het buitendijkse land, omdat buitendijks een 4,5 kilometer slenk komt. Het is zeer twijfelachtig of het gemaal krachtig genoeg is om het boezemwater aan te trekken. Het water uit de Nijkerksterpolder wordt straks bij clusterbuien. slechter afgevoerd dan nu over de stuw. De werking van de vispassage is twijfelachtig ook gezien de eigen ervaringen van het Wetterskip bij Ropta. De afvoer buitendijks slibt snel dicht en moet tegen veel kosten opengehouden worden. En vooral het is niet nodig. Het is tegenwoordig niet meer te verkopen dat een waterschap zo met gemeenschapsgeld smijt. Waterschap denk ook eens aan de portemonnee van de burgers.

Sjerp de Jong

Lagere Lasten Burger